સુરતના ગ્રે કાપડનો મોટો ભાગ વોટરજેટ અને એરજેટ લૂમ પર બને છે. બંને શટલ વગરના લૂમ છે — વાણો (weft) શટલથી નહીં, એક જેટથી પાર જાય છે. ફરક એ છે કે જેટ પાણીનો છે કે હવાનો. એનાથી જ નક્કી થાય કે કયું યાર્ન ચાલશે, કેટલી લાઇટ લાગશે અને મેન્ટેનન્સ કેવું હશે.
વાણો કેવી રીતે નાખે
વોટરજેટ
નોઝલમાંથી પાણીની પાતળી ધાર નીકળે અને વાણાને શેડની પાર લઈ જાય. દરેક પિક પર થોડું પાણી લાગે, એટલે કાપડ ભીનું ઉતરે અને લૂમ પાસે પાણીનો પંપ, ફિલ્ટર અને નિકાલ જોઈએ.
એરજેટ
મેઇન નોઝલમાંથી કોમ્પ્રેસ્ડ હવા વાણાને ધક્કો આપે, અને રીડ સાથે લાગેલા રિલે (સબ) નોઝલ એને પૂરી પહોળાઈ સુધી લઈ જાય. હવા કોમ્પ્રેસરમાંથી આવે — એરજેટનું અસલી "મશીન" કોમ્પ્રેસર પણ છે.
કયું કાપડ કયા પર
- વોટરજેટ: એવો વાણો જોઈએ જે પાણી ન શોષે — પોલિએસ્ટર અને નાયલોન ફિલામેન્ટ (FDY, DTY વગેરે). હલકા થી મધ્યમ ફિલામેન્ટ કાપડ માટે સૌથી સામાન્ય.
- એરજેટ: રેન્જ વધારે પહોળી — ફિલામેન્ટ સાથે સ્પન યાર્ન, વિસ્કોસ, કોટન અને બ્લેન્ડ પણ. વિસ્કોસ કે સ્પન વાણો પાણી શોષી લે, એટલે એ વોટરજેટ પર બરાબર ઉડતો નથી.
પિકની રેન્જ, પહોળાઈ અને ડિઝાઇન (ડોબી, જેકાર્ડ) લૂમના મોડેલ પર આધાર રાખે — તમારા લૂમની કંપની પ્રમાણે ચેક કરો.
શિફ્ટ દીઠ ઉત્પાદન
બંને પર ફોર્મ્યુલા એક જ છે:
સામાન્ય રીતે એરજેટ વધારે RPM પર ચાલે. સુરતમાં દેખાતી રેન્જ મોટે ભાગે: વોટરજેટ થોડાક સોથી લગભગ 800–900 RPM સુધી, એરજેટ ઘણી વાર એનાથી ઉપર. સાચા આંકડા લૂમના મોડેલ, પહોળાઈ અને ક્વોલિટીથી બદલાય — તમારા લૂમની કંપની પ્રમાણે ચેક કરો.
ઉદાહરણ
એક જ 50 પિકની ક્વોલિટી, 85% એફિશિયન્સી, 12 કલાકની શિફ્ટ, રોજ બે શિફ્ટ. વોટરજેટ 650 RPM પર, એરજેટ 850 RPM પર (બંને ફક્ત ઉદાહરણ).
- 1 મીટરના પિક: 50 × 39.37 = 1,968.5
- વોટરજેટ: 650 × 60 × 12 × 0.85 = 3,97,800 પિક ÷ 1,968.5 = 202.08 m / શિફ્ટ, રોજ 404.17 m
- એરજેટ: 850 × 60 × 12 × 0.85 = 5,20,200 પિક ÷ 1,968.5 = 264.26 m / શિફ્ટ, રોજ 528.52 m
તમારા લૂમના આંકડા Loom Production કેલ્ક્યુલેટરમાં નાખો — દિવસ, મહિનો અને આખા યુનિટનું મીટર પણ મળશે.
લાઇટ, પાણી અને હવા
વોટરજેટમાં લાઇટ લૂમની મોટર અને પાણીના પંપમાં જાય. એરજેટમાં લૂમની મોટર સાથે કોમ્પ્રેસરનો મોટો ભાગ જોડાય — એટલે એરજેટનો કુલ લોડ પ્રતિ લૂમ સામાન્ય રીતે વોટરજેટ કરતાં ઘણો વધારે હોય. વધારે મીટર આ ખર્ચને થોડે અંશે વહેંચી દે, એટલે ફરક ₹ પ્રતિ મીટરમાં જુઓ, ₹ પ્રતિ દિવસમાં નહીં.
ઉદાહરણ (ફક્ત સમજવા માટે)
માની લો વોટરજેટનો લોડ 2.5 kW અને એરજેટનો કોમ્પ્રેસર મળીને 6 kW, લાઇટ ₹8 પ્રતિ યુનિટ (ઉદાહરણ રેટ), 24 કલાક:
- વોટરજેટ: 2.5 × 24 × 8 = ₹480 રોજ ÷ 404.17 m = ₹1.19 / m
- એરજેટ: 6 × 24 × 8 = ₹1,152 રોજ ÷ 528.52 m = ₹2.18 / m
તમારા સાચા kW અને રેટ Power cost per metreમાં નાખો. પૂરો હિસાબ લૂમની લાઇટ ગાઇડમાં.
વોટરજેટને રોજ ઘણું ચોખ્ખું પાણી જોઈએ — ફિલ્ટર, સોફ્ટનિંગ અને રિસાઇકલિંગની વ્યવસ્થા, અને કાપડ સૂકવવાની પણ. એરજેટને સૂકી, ચોખ્ખી હવા જોઈએ — ડ્રાયર, ફિલ્ટર અને લીકેજ વગરની પાઇપલાઇન. સ્પન અને વિસ્કોસ માટે ખાતાનો ભેજ પણ સંભાળવો પડે.
| વોટરજેટ | એરજેટ | |
|---|---|---|
| વાણો | પોલિએસ્ટર, નાયલોન ફિલામેન્ટ | ફિલામેન્ટ, સ્પન, વિસ્કોસ, બ્લેન્ડ |
| સ્પીડ | સારી | સામાન્ય રીતે વધારે |
| લાઇટ પ્રતિ લૂમ | ઓછી | વધારે (કોમ્પ્રેસર) |
| જરૂર | ચોખ્ખું પાણી, નિકાલ | કોમ્પ્રેસ્ડ હવા, ભેજ |
| ધ્યાન | કાટ, નોઝલ, પંપ, પાણી | નોઝલ, રીડ, કોમ્પ્રેસર, લીકેજ |
મેન્ટેનન્સ
- વોટરજેટ: પાણીની ક્વોલિટી સૌથી મોટી વાત — ગંદું પાણી નોઝલ બંધ કરે અને પાર્ટ્સને કાટ લગાડે. ફિલ્ટર, પંપ અને નોઝલની સફાઈ નક્કી દિવસે.
- એરજેટ: હવાનું પ્રેશર સ્થિર રાખો, લીકેજ શોધો, કોમ્પ્રેસરની સર્વિસ સમયસર, નોઝલ અને પ્રોફાઇલ રીડ ચોખ્ખા.
સામાન્ય ભૂલો
- ફક્ત RPM જોવી. વધારે RPM ત્યારે જ કામની જ્યારે એફિશિયન્સી પણ ટકે — તૂટ વધે તો મીટર ઘટે.
- કોમ્પ્રેસરનો ખર્ચ ભૂલવો. એરજેટની લાઇટમાં કોમ્પ્રેસરનો ભાગ ન જોડ્યો તો કોસ્ટિંગ ખોટું.
- દરેક વાણો વોટરજેટ પર ચલાવવો. પાણી શોષતો વાણો વોટરજેટ પર તૂટ અને ખરાબ કાપડ આપે.
- બ્રોશરના આંકડા પર પ્લાન. તમારા યુનિટના એક અઠવાડિયાના સાચા મીટરથી પ્લાન બનાવો.
- પાણી અને સૂકવવાનો ખર્ચ છોડી દેવો. વોટરજેટમાં પંપ, ફિલ્ટર અને નિકાલ પણ ખર્ચ છે.
સાચી એફિશિયન્સી કાઢવા અને વધારવા માટે લૂમ એફિશિયન્સી ગાઇડ વાંચો.
Loomiro માં
લૂમ માસ્ટરમાં દરેક લૂમનો પ્રકાર (વોટરજેટ, એરજેટ કે બીજો) અને RPM એક વાર. Taka Entryના મીટરથી દરેક લૂમની એફિશિયન્સી Loom page પર 30 દિવસના ચાર્ટ સાથે દેખાય, અને મશીન એફિશિયન્સી રિપોર્ટમાં બધા લૂમ એકસાથે — એટલે દેખાઈ જાય કે કયું લૂમ કે કઈ ક્વોલિટી પાછળ છે. કોસ્ટિંગમાં લૂમનો kW અને લાઇટનો રેટ નાખીને દરેક ક્વોલિટીની લાઇટ પ્રતિ મીટર પણ નીકળે.
અહીંના RPM, kW અને રેટ ફક્ત ઉદાહરણ છે. તમારા લૂમના આંકડા તેની કંપનીના મેન્યુઅલ અને તમારા લાઇટના મીટરથી લો.